Maya kosmologie

De Maya's zien een 'Galactisch hart' in het centrum van het Universum. Met dit Galactische hart staat een ieder van ons hier op aarde in directe verbinding. Zij noemen dit hart 'Hunab K'u'; dit betekent zoveel als de grote Geest van waaruit de energie ontstaat. Letterlijk vertaald is Hunab K'u de 'schenker van beweging en formaat' (vorm/maat in de ruimste zin van het woord: als afmeting, vorm, structuur en ritme). Hunab staat voor God of Bron, en K'u betekent 'piramide'. Deze oerbron zendt scheppende energie uit, waarna deze energie terugkeert naar het punt waar het begin en het einde één geheel vormen. Deze cyclus te vergelijken met het rondpompen van het bloed in ons lichaam. Hij kan ook beschouwd worden als energie, die vanuit het hart van ons universum in- en uitademt net als wij, maar dan in alle dimensies, alle richtingen, alle tijd en alle ruimte, allemaal tegelijk.
Vanuit het Galactische hart stroomt dus informatie door het universum, om daarna naar de oorsprong terug te keren. De Maya's noemen deze omloop 'Zuvuya', wat zoveel betekent als de stroom van waaruit alles ontstaat en waarin alles uitmondt. Zo is één van de taken van onze zon, deze energiestromen aan ieder levend wezen hier op aarde door te geven.

De oorspronkelijke Maya's kennen 20 verschillende heilige kalenders, gebaseerd op het Universum. Enkele van deze kalenders gaan, in onze termen, tot wel zo'n 10 miljoen jaar terug in de tijd.
Maya astrologie is een oud systeem dat is gebaseerd op de integratie van twee van deze door de Maya gebruikte tijdcycli of 'kalenders'. Het woord kalenders staat hier bewust tussen aanhalingstekens geschreven, omdat dit op dit moment de meest voor de hand liggende term is. De Maya hebben echter nooit de bedoeling gehad om de tijd te meten op de manier zoals wij dat zijn gaan doen. Een kalender was niet bedoeld om het begin en einde van gebeurtenissen vast te leggen. In hun optiek is hij niet lineair en heeft hij dus geen begin en geen eind.
Wat helpt de Mayakalenders te begrijpen, is een kijkje in het binnenste van een oud horloge. Alle radertjes met verschillende afmetingen werken in harmonie samen, en er is ontzettend veel aandacht besteed aan de wiskunde en geometrie om al de verschillende tandwieltjes synchroon te laten lopen zodat het juiste verloop van de materie door de ruimte bewerkstelligd wordt, om de tijd aan te geven.

De Mayakalender heeft veel weg van de werking van zo'n horloge. Dit kosmische raderwerk maakt gebruik van perfect gesynchroniseerde, enorme tandraderen, die de passage van materie door de ruimte meten, op basis van planeten en sterrenstelsels, en aldus de tijd berekenen. De tweedimensionale tandwieltjes van een horloge creëren lineaire tijd, en dat is waar de overeenkomst ophoudt. Ons universum is namelijk niet plat, zoals de tweedimensionale tandwieltjes in het horloge. Ons universum zit vol rondwentelende lichamen van uiteenlopend formaat, die samen hun omlopen maken als één compleet geheel, waarbij ze ervaring, tijd, ruimte en de fysieke werkelijkheid creëren. De planeten, sterren en melkwegstelsels maken spiraalbewegingen, en werken samen in driedimensionale vorm. Anders dan de illusoire en lineaire tijd die door een mechanisch horloge in het leven wordt geroepen, creëert ons universum oneindige tijd. De Maya cycli van de tijd cirkelen onophoudelijk rond in een repeterende, opklimmende spiralen, vergelijkbaar met onze DNA-ketens.
Door de spiraalsgewijs verlopende tijd is het mogelijk inzicht te verkrijgen in het heden, verleden en de toekomst. Als we op één lijn willen komen met het kosmische geheel terwijl we in fysieke vorm op Aarde leven, is het nodig dat we inzicht krijgen in de cycli op basis waarvan de kosmische klok werkt.

De eerste cyclus die we daarvoor gebruiken is de Tzolk'in. Deze cyclus is gebaseerd op de cycli van de Plejaden. Dit is de spil waar alle andere Maya-kalenders omheen draaien. De Plejaden is een sterrenstelsel waarvan de Maya's dachten (en denken) dat hier onze oorsprong ligt (één van de sterren heet ook Maya).
De tweede cyclus, onze eigen cyclus van de Aarde rond de Zon, wordt de Haab genoemd. Dit is ons zonnejaar (3651/4 dagen). Het duurt 52 jaar voordat de Haab-cyclus en de Plejadische cyclus weer op hun gezamenlijke startpunt uitkomen.
Als wij, met onze voeten op de Aarde, de Tzolkin cyclus gaan gebruiken, en deze combineren met de Haab (de Aardecyclus), leggen we weer een verbinding tussen de kennis van de sterren en de stenen, tussen de oorspronkelijke aspecten van de Aarde en de kosmische aspecten van de sterren. Bij een begroeting zeggen de Maya's 'In lak'ech'. Dit betekent: Ik ben jou en jij bent mij. Zij willen met deze begroeting zeggen dat wij allen één zijn, en dat leven vanuit deze eenheid het werkelijke leven is.

Tzolkin betekent eigenlijk 'hoe je de stukjes van de ZON kunt begrijpen'. Deze kalender heeft zijn basis in de cycli van de Plejaden en is het centrale wiel van alle 20 bekende Mayakalenders. Dit is de spil van onze grote kosmische klok.
De heilige kalender van de Maya heeft veel weg van een ronde klok twee tandwielen, die gebruik maakt van de wiskundige aard van Hunab K'u.
Hij werkt op basis van 13 tonen en 20 gliefen oftewel zonnetekens. De 13 tonen, 1 tot en met 13, vertegenwoordigen de spirit van de kalender die de schepping doet bewegen. De 20 zonnetekens worden beschouwd als het lichaam van de kalender, dat de schepping definieert, omlijnt, vorm geeft. Door de samenwerking van deze beide cycli van verschillende grootte van 13 en 20, ontstaan 260 verschillende combinaties.
De traditionele Maya kenden het 20-tallig stelsel en het getal 0. Zij hielden de heilige tonen bij met behulp van een streepjes-en-punt code, waarbij een punt staat voor 1, en een streepje voor 5. Dus een streepje en twee punten is 7.

De 13 tonen van de Tzolkin (Maya-kalender) staan voor beweging en vertegenwoordigen de spirit die de scheppingsproces in spiraalvorm in beweging zet en houdt. Ze staan ook in relatie met de gewrichten van ons lichaam: onze gewrichten maken het mogelijk dat wij ons kunnen bewegen.
De 13 energieën geven ons de kracht om te blijven evolueren (groeien) of anders gezegd, om ons spiritueel te blijven ontwikkelen. Ze hebben een lichte (positieve) en een schaduw (negatieve) zijde.
Bijvoorbeeld: de energie van toon 1 heeft de kracht van opstarten, maar ook de 'zwakte' van het niet afmaken van waarmee begonnen is. Toon 2 is de kracht van het scheppen van een nieuwe stabiele orde, maar kan ook vast raken in de dualiteit (polariteit). Toon 3 heeft de kracht om problemen op te lossen, maar kan daarbij ook zichzelf te veel wegcijferen en daardoor problemen uit de weg gaan in plaats van ze aan te pakken. Enzovoort. Als je aan je persoonlijke fysieke/spirituele groei wil werken is het dus van belang je bewust te zijn van beide zijden van de 13 tonen.
Het scheppingsproces, weergegeven door de 13 tonen, verloopt eigenlijk zoals als alle processen die wij kennen, startend bij het vaststellen van een doel, vandaar uit komend tot realisatie hiervan, ervaringen terugkoppelen, genieten van het behalen van het resultaat en..... op weg naar het volgende doel.

Download de tonen en hun kenmerken

Hiernaast is de Tzolk'in opgebouwd uit 20 gliefen. De Maya's noemen deze levende symbolen 'Kin' (spr. uit: 'Kien', met langgerekte ie), en wij noemen ze zonnetekens of zegels. De 20 zegels zijn het lichaam of het formaat (de vorm/maat) van de Tzolk'in en definiëren onze werkelijkheid. Hiernaast zijn de zegels afgebeeld met hun Yucateekse en Nederlandse benaming. De tekens zijn hier in een gestileerde vorm weergegeven, die weer afgeleid is van de oorspronkelijke vorm zoals deze bij het Maya "horloge" aangegeven is.

Download de zegels en hun kenmerken

De zegels hebben de kleur rood, wit, blauw of geel. Deze kleuren vormen eigenlijk de kleinste cyclus binnen de Tzolk'in:

De traditionele Maya verwijzen naar de 20 zegels als de Goden van de kalender, de Goden van de tijd. Iedere Maya-zegel heeft een eigen naam en symbool, en volgt een regelmatige, opklimmende definitiecyclus. lmix (Draak) is de eerste zegel, die alles in beweging zet, en Ahau (Zon) is de laatste zegel: de voltooiing van de evolutiecyclus.
Net zoals de tonen opklimmen van de ene cyclus naar de andere, zo ook klimmen de 20 zonnetekens op. De energieën ervan vertegenwoordigen het lichaam of de definitie van de schepping, en ze kunnen betrekking hebben op verschillende grootheden van de tijd-ruimte ervaring. Omdat we nog steeds functioneren vanuit onze lineaire geest, moeten we oppassen voor het beoordelen van een Zon of getal op grond van diens positie. Hoewel het ene zegel door zijn definitie als een hogere of ontwikkelder energie kan worden beschouwd, verliest dit zijn definitieve betekenis als we ontdekken dat 13 Ahau, het hoogste getal en het hoogste zegel, slechts het fundament vormt voor 1 lmix, het laagste getal en het eerste zegel. Wij zijn een tijdje leraar, om vervolgens weer leerling te worden. In grote lijnen is de betekenis van de zonnetekens aangegeven in bijlage 1.

De 20 zegels en de 13 tonen werken samen, en verbinden de spirituele werkelijkheid en die van de vorm. Ze vertegenwoordigen en definiëren creatieve intenties die wij met ons bewustzijn in gang zetten.

De tonen zijn dus spirituele energieën die ons de noodzakelijke kracht geven waarmee wij ons leven kunnen creëren. Dertien aaneengesloten dagen, beginnende bij 1 en eindigend op 13 wordt een golf genoemd. Iedere dag heeft een bepaalde bewegingseigenschap, ook wel 'toon' genoemd. De kleuren van de zonnetekens die bij de tonen 1 en 13 horen zijn altijd dezelfde. Er wordt daarom gesproken over rode, blauwe, witte en gele golven. Binnen een golf volgen de kleuren, overeenkomstig hun dagritme, elkaar op. Bijvoorbeeld wanneer een golf op toon 1 met een blauw zonneteken begint, dan volgt op toon 2 een geel zonneteken, op toon 3 een rode en toon 4 heeft dan weer een wit zonneteken. Daarna heeft de volgende toon weer een blauw zonneteken.

Wil je weten onder welk zegel en welke toon en golf je geboren bent?